( 1 ) و همو « 3 » از ابراهيم بن عمر الكناسى نقل كرده است كه وى گويد : از حضرت باقر - سلام اللّه عليه - شنيدم كه مىفرمود : « صاحب اين امر را دو غيبت است . » ( 2 ) و نيز « 4 » از ابو بصير روايت كند كه گويد : « خدمت حضرت صادق - عليه السلام - عرض كردم كه امام باقر - عليه السلام - مىفرمود كه براى قائم آل محمّد - صلوات اللّه عليهم اجمعين - دو غيبت است كه يكى از ديگرى طولانىتر است . فرمود : آرى . . . » ( 3 ) اين روايت را طبرسى نيز در كتاب اعلام الورى « 5 » نقل كرده است . و همچنين نعمانى از محمّد بن مسلم ثقفى روايت كرده است كه مىگويد : از حضرت باقر - سلام اللّه عليه - شنيدم كه مىفرمود : « براى قائم دو غيبت است كه در يكى از آنها چنين گفته مىشود كه آن حضرت از بين رفته و معلوم نيست در كدام درّه‌اى به سر مىبرد . » « 6 » ( 4 ) و نيز « 7 » از مفضل بن عمر نقل مىكند كه از حضرت صادق - عليه السلام - شنيدم كه مىفرمود : « براى صاحب اين امر دو غيبت است . در يكى به سوى خانوادهء خود بر مىگردد و در ديگرى گفته مىشود كه از دنيا رفته و معلوم نيست در كدام دره‌اى ناپديد شده است » . ( 5 ) شيخ طوسى « 8 » از حازم بن حبيب از حضرت صادق - سلام اللّه عليه - اين

--> ( 3 ) غيبت نعمانى / 171 . ( 4 ) همان كتاب / 172 - 173 . ( 5 ) ص 416 . ( 6 ) غيبت نعمانى / 173 . اين گونه كلمات نه بدان معنى است كه مكان زندگى حضرت در بيابان‌ها و درّه‌ها است بلكه كنايه از انكار مردم نسبت به وجود حضرت است كه چون دوران غيبت طولانى مىشود مردم به شكّ و ترديد افتاده و مىگويند : پس او كجا است ؟ ! در كدام كوه و دشت به سر مىبرد و در حركت است ؟ ! ( مترجم ) ( 7 ) غيبت نعمانى / 173 . ( 8 ) غيبت شيخ / 90 .